Benzine Tarihi ÖTV Zammı Kapıda! Eşel Mobil 1 Ekim'de Bitiyor, Litrede 12,48 TL Artış Gündemde: Benzin 90 Lirayı Aşabilir

Araç sahiplerini zorlu bir ekim ayı bekliyor. Küresel petrol fiyatları ve döviz kurundaki dalgalanmaların pompaya yansımasını sınırlamak amacıyla uygulanan eşel mobil sistemi, benzinde 1 Ekim 2026 itibarıyla sona eriyor. Sistemin kalkmasıyla birlikte benzinin litresinden alınan Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) yasal seviyesine dönecek ve bu da pompa fiyatlarına tarihi bir artış olarak yansıyabilecek.

Eşel mobil nedir, neden uygulandı?

Eşel mobil, akaryakıt fiyatlarındaki artışların tüketiciye yansımasını önlemek için ÖTV'nin esnetildiği geçici bir vergi dengeleme mekanizması. Sistemde petrol ürünlerinin fiyatı yükseldiğinde devlet, aradaki farkı ÖTV'den vazgeçerek karşılıyor ve pompa fiyatı sabit kalıyor. ABD-İran gerilimi, Hürmüz Boğazı krizi ve petrol fiyatlarındaki sert yükselişler nedeniyle 4 Mart 2026 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı ile yeniden yürürlüğe konulmuştu.

Zam nasıl hesaplanıyor?

Devletin ÖTV alacağından feragat etmesi nedeniyle şu anda benzinin litresinden yalnızca 4,43 TL ÖTV alınıyor. Eşel mobilin sona ermesiyle bu tutarın yasal sınır olan 14,83 TL'ye çıkması bekleniyor. Aradaki 10,40 TL'lik ÖTV farkına yüzde 20 KDV payı olan 2,08 TL de eklendiğinde, litre başına toplam artış 12,48 TL'yi buluyor. Bu artışın tek seferde yansıması halinde benzinin litre fiyatının 90 lirayı aşabileceği hesaplanıyor.

Motorinde kademeli takvim uygulanıyor

Benzer bir süreç ağustos ayında motorin için yaşanmıştı. Fiyat şokunu önlemek amacıyla motorinde ÖTV artışı aylara bölündü. Buna göre motorinin ÖTV tutarı ağustos sonunda sıfırlandıktan sonra eylülde 3 TL, ekimde 6 TL, kasımda 9 TL ve aralıkta 12 TL olacak şekilde kademeli olarak uygulanıyor. Bu da motorin kullanan araç sahipleri için her ay yeni bir artış anlamına geliyor.

Benzinde iki senaryo masada

Benzin ve LPG tarafında ise henüz açıklanmış kademeli bir takvim bulunmuyor. Sektör temsilcileri ve ekonomistlere göre iki ihtimal öne çıkıyor. Birincisinde Hazine ve Maliye Bakanlığı 1 Ekim'e kadar yeni bir karar alarak 12,48 TL'lik artışı motorinde olduğu gibi aylara bölebilir. İkincisinde ise tutarın tamamının tek seferde pompaya yansımasına izin verilebilir. Sektörde gözler, önümüzdeki günlerde gelebilecek olası bir kademeli geçiş kararına çevrilmiş durumda.

Fiyatlara etkisi sadece pompada kalmayabilir

Akaryakıttaki artışlar yalnızca araç sahiplerini değil, dolaylı olarak herkesi etkiliyor. Taşımacılık maliyetlerinin yükselmesi; gıdadan giyime, kargo ücretlerinden toplu taşıma fiyatlarına kadar pek çok kalemde zincirleme artışlara yol açabiliyor. Bu nedenle benzindeki ÖTV düzenlemesinin nasıl uygulanacağı, ekim ayı enflasyon beklentileri açısından da yakından takip ediliyor. Eşel mobil sistemi Türkiye'de ilk kez uygulanmıyor; benzer bir mekanizma geçmiş yıllarda da akaryakıttaki sert yükselişleri dengelemek için devreye alınmıştı.

Depo doldurmanın maliyeti ne kadar artar?

Artışın tek seferde yansıması durumunda, 50 litrelik bir depoyu dolduran bir sürücünün maliyeti yaklaşık 624 TL yükselecek. Ayda iki depo yakıt alan bir aile için bu, aylık 1.248 TL'lik ek yük anlamına geliyor. Taksi, servis ve kurye gibi benzinli araçla ticari faaliyet yürütenler ise artıştan çok daha fazla etkilenecek.

LPG'li araçlarda durum

LPG kullanan sürücüler de gelişmeleri merakla bekliyor. LPG'de de henüz açıklanmış kademeli bir artış takvimi bulunmuyor. Bakanlığın benzin için alacağı kararın LPG'yi de kapsayıp kapsamayacağı önümüzdeki günlerde netlik kazanacak.

Araç sahipleri ne yapmalı?

Fiyat artışının kesinleşip kesinleşmediği ve nasıl uygulanacağı önümüzdeki günlerde netleşecek. Artışın tek seferde yansıması ihtimaline karşı, 1 Ekim öncesinde yakıt ihtiyacını planlayan sürücüler depolarını önceden doldurmayı tercih edebilir. Bunun yanında lastik basıncını düzenli kontrol etmek, ani hızlanma ve frenlemeden kaçınmak ve gereksiz yükü araçtan çıkarmak gibi alışkanlıklar yakıt tüketimini azaltarak artışın etkisini hafifletebiliyor.