SGK Borcu Olan Esnaf ve İşverene Son Uyarı! Ekimde İcra ve Haciz Süreci Başlıyor, Teşvikler de Kesilebilir

Sosyal Güvenlik Kurumu'na prim borcu bulunan esnaf, KOBİ ve işverenler için kritik bir dönem başlıyor. Yıl içinde sunulan düşük faizli ve 72 aya varan taksit imkânından yararlanmayanlar için SGK, yılın son çeyreğinde takip ve tahsilat sürecini sıkılaştırmaya hazırlanıyor. Borcunu yapılandırmayan işverenler hem icra ve haciz işlemleriyle hem de devlet teşviklerini kaybetme riskiyle karşı karşıya.

Orta Vadeli Program'da yer aldı

Yeni Orta Vadeli Program'da (OVP) yer alan "Prim borçlarının takip ve tahsilat süreçleri etkinleştirilecektir" maddesi, bu sürecin yol haritasını çiziyor. Madde, süreç olarak "4. Çeyrek-Sürekli" ifadesiyle tanımlanıyor. Buna göre ekim, kasım ve aralık aylarından itibaren borcunu ödemeyen ve yapılandırmayan işverenlere yönelik takip süreci başlatılacak. SGK'nın bu süreçte akıllı denetim araçları ve yapay zekâ destekli otomasyon sistemleriyle borçluları anlık olarak izlemesi planlanıyor.

Teşvikler kesilebilir

Sürecin işverenler açısından en önemli sonuçlarından biri teşvik kaybı. Prim borçlarını ödemeyen ya da yapılandırma başvurusunda bulunmayan işverenlerin, devletin sağladığı SGK prim teşvik ve desteklerinden yararlanma imkânının sonlandırılabileceği belirtiliyor. Bu da özellikle çok sayıda çalışanı olan işletmeler için ciddi bir maliyet artışı anlamına geliyor.

Yıl içinde hangi kolaylıklar sağlandı?

SGK, borç yükünü hafifletmek amacıyla yıl içinde tecil faiz oranını yıllık yüzde 39'dan yüzde 29'a düşürdü ve borçları 72 aya, yani 6 yıla kadar taksitlendirme imkânı sundu. Kapsama 2026 Haziran ve önceki dönemlere ait sigorta primleri, işsizlik sigortası primleri ve idari para cezaları alındı. Başvuru ve ilk taksit ödemesi için son tarih 31 Ağustos 2026 olarak belirlendi.

Yapılandırmada teminat şartı da büyük ölçüde gevşetildi. 10 milyon TL'ye kadar olan borçlarda teminat istenmedi; bu tutarı aşan borçlarda ise yalnızca aşan kısmın yarısı kadar teminat talep edildi. Borçlunun zaten hacizli olan malları da teminat olarak kabul edildi. Taksitlerini düzenli ödeyen esnafın araçları üzerindeki yakalama şerhleri de kaldırıldı.

148 bin işveren ve esnaf başvurdu

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan'ın açıklamasına göre bu dönemde tecil ve taksitlendirmeye başvuran işveren ve 4/b'li (Bağ-Kur) sigortalı sayısı 148 bin 984'e ulaştı. Toplam 183,3 milyar liralık borç taksitlendirildi ve ilk taksitlerle 7,5 milyar lira tahsil edildi. Yapılandırmaya gitmeyen borçlular ise şimdi takip sürecinin hedefinde bulunuyor.

Yapılandıranlar etkilenmeyecek

Borcunu yapılandıran ve taksitlerini yasal süresinde ödeyen işletmeler bu sürecin dışında kalacak. Düzenli ödeme yapan işverenler hem haciz riskinden korunacak hem de teşviklerden yararlanmaya devam edebilecek. Bu nedenle taksitlerini ödeyen işverenlerin ödeme planlarını aksatmaması büyük önem taşıyor.

Bağ-Kur'lu esnaf için ek risk

Borcun etkisi yalnızca haciz ve teşvikle sınırlı kalmıyor. Kendi adına çalışan Bağ-Kur'lu esnaf için prim borcu, genel kural olarak 60 günü aşan borç bulunduğunda sağlık hizmetlerinden yararlanmayı da zorlaştırabiliyor. Ayrıca prim borcu ödenmeden geçen süreler emeklilik hesabında dikkate alınmadığı için, borcunu uzun süre kapatmayan esnafın emeklilik tarihi de ileriye kayabiliyor. Bu nedenle borcun yalnızca bir tahsilat meselesi değil, aynı zamanda sosyal güvenlik hakkı meselesi olduğu unutulmamalı.

Borçlu işverenler ne yapmalı?

Prim borcu bulunan ve yapılandırma fırsatını kaçıran işverenlerin, borç durumlarını e-Devlet ya da SGK e-Borcu Yoktur sorgulaması üzerinden kontrol etmesi ve mümkünse borcu kapatmanın yollarını araması öneriliyor. Genel tecil ve taksitlendirme hükümleri kapsamında SGK'ya başvuru imkânı da bulunuyor; ancak bu seçenek, yıl içindeki özel düzenlemedeki kadar avantajlı faiz ve teminat koşulları sunmuyor. Takip sürecinin başlamasıyla birlikte banka hesaplarına, araçlara ve taşınmazlara haciz uygulanabileceği için beklemenin maliyeti artabilir.