25 Yaş Üstü Aracı Olanlar Dikkat! Hurda Teşviki ve Emekliye ÖTV'siz Araç Teklifinde Son Durum: Meclis'ten Geçti mi?

Garajında 25 yaşını devirmiş bir otomobil bulunan milyonlarca araç sahibinin gözü, yıllardır konuşulan hurda teşvikinde. Eski aracını geri dönüşüme veren vatandaşın yeni yerli araç alırken ÖTV ödememesini öngören düzenleme ile emeklilere yönelik ÖTV istisnası teklifleri, Meclis'teki yerini koruyor. Peki bu teklifler ne öngörüyor ve son durum ne?

Hurda teşviki teklifi ne öngörüyor?

MHP Kayseri Milletvekili İsmail Özdemir tarafından 20 Kasım 2024'te TBMM'ye sunulan 2/2697 esas numaralı kanun teklifi, 25 yaş ve üzerindeki taşıtını geri dönüşüme veren kişilerin yeni alacakları yerli taşıtlarda ÖTV'den muaf tutulmasını amaçlıyor. Böylece hem trafikteki eski ve güvensiz araçların azaltılması hem de yerli üretimin desteklenmesi hedefleniyor.

Meclis'e sunulan farklı tekliflerde araç yaşı konusunda farklı eşikler de bulunuyor. Bazı tekliflerde 25 yaş, bazılarında ise 20 yaş ve üzerindeki taşıtların hurdaya ayrılması esas alınıyor. Bu nedenle kesin şartlar ancak Meclis'ten geçecek kanun metniyle netleşecek.

Teklif Meclis'ten geçti mi?

Hayır. TBMM kayıtlarında 2/2697 esas numaralı teklifin durumu "Komisyonda" olarak görünüyor ve teklif Plan ve Bütçe Komisyonu'nda bekliyor. Dolayısıyla bugün itibarıyla 25 yaş üstü aracını hurdaya ayıran herkese yeni araç alımında otomatik ÖTV muafiyeti sağlayan yürürlükte bir düzenleme bulunmuyor. Teklife dayanarak şu an ÖTV'siz sıfır otomobil satın almak mümkün değil.

Emeklilere ÖTV'siz araç teklifi

Hurda teşvikinin yanı sıra emeklilere ÖTV'siz araç imkânı getirilmesini amaçlayan teklifler de Meclis gündeminde bulunuyor. Bunlardan biri, yaşlılık aylığı bağlanan esnaf ve sanatkarlara, emeklilik tarihinden itibaren 5 yıl içinde bir defaya mahsus ÖTV istisnası uygulanmasını öngörüyor. Teklife göre bu istisnayla alınan aracın 5 yıl boyunca devredilememesi de şart olarak yer alıyor. Bu teklif de komisyon aşamasında bekliyor.

Önemli bir hatırlatma: Mevcut teklifler belirli emekli gruplarını kapsıyor. Yani tüm emeklilerin bugün ÖTV ödemeden araç alabileceği bir uygulama bulunmuyor.

İlk Arabam Yerli Otomobil Aile Destek Programı nedir?

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın 2030 Sanayi ve Teknoloji Stratejisi'nde yer alan "İlk Arabam Yerli Otomobil Aile Destek Programı" da sık sık hurda teşvikiyle birlikte anılıyor. Programın özellikle 3 ve daha fazla çocuklu ailelerin otomobile erişimini kolaylaştırması, düşük gelir gruplarına ise satın alma güçlerine uygun uzun vadeli finansman sağlaması hedefleniyor.

Ancak bakanlığın strateji belgesinde genel bir ÖTV sıfırlaması açıklanmış değil; öne çıkan destek modeli uzun vadeli finansman. Programın uygulama ayrıntıları da henüz kesinleşmedi.

Hurda teşviki neden sürekli gündemde?

Eski araçların trafikten çekilmesi hem yol güvenliği hem de çevre açısından önemseniyor. Yaşlı araçlarda güvenlik donanımlarının eksikliği kaza risklerini artırırken, yakıt tüketimi ve egzoz emisyonları da yeni modellere göre çok daha yüksek oluyor. Hurda teşvikinin yerli üretimle birleştirilmesi ise otomotiv sektörüne ek talep yaratacağı için ekonomik açıdan da destek buluyor. Bu nedenlerle konu, her bütçe ve vergi düzenlemesi döneminde yeniden gündeme geliyor.

Yasalaşması için ne gerekiyor?

Tekliflerin yürürlüğe girebilmesi için önce komisyonda görüşülüp kabul edilmesi, ardından TBMM Genel Kurulu'nda oylanması ve kanunlaşma sürecinin tamamlanması gerekiyor. Hurda teşviki için açıklanmış kesin bir yürürlük tarihi bulunmuyor. Kabul edilmesi halinde başvuru şartları, kapsama girecek modeller ve uygulamanın başlangıç tarihi ayrıca belirlenecek.

Araç sahipleri şimdi ne yapmalı?

Düzenleme yasalaşmadan aracı hurdaya ayırmak ya da teşvik beklentisiyle alım-satım planı yapmak risk taşıyor; çünkü teklifin hangi şartlarla ve hangi tarihten itibaren uygulanacağı henüz belli değil. Olası bir düzenlemede aracın belirli bir süredir kişi adına kayıtlı olması, vergi ve ceza borcunun bulunmaması gibi şartlar aranabilir. Bu nedenle araç sahiplerinin ruhsat ve borç durumlarını güncel tutması, resmi açıklamaları takip etmesi en sağlıklı yol olarak görülüyor.